اسلامى - كه رعايت هر كدام از آن‌ها ، از شروط و ملاك‌هاى اساسى در سلوك اسلامى به حساب مىآيد - يك ريشه در تقويت بافت‌هاى اجتماعى ميان مسلمانان و مؤمنان دارند و توجّه دين مبين اسلام در انواع تشريعات خود به اين مسئله ، به خوبى مشهود است . از اين رو ، در مكتب عرفانى معصومين عليهم‌السلام ، هر گونه حركت يا عملكردى كه با اين ويژگى اسلامى معارضت داشته باشد و مطابق آن ، مدّعى عرفان يا سلوك ، به هر بهانه‌اى از مردم فاصله گرفته و گرفتار زهد افراطى و رهبانيت و عزلت و دورى از سنّت‌هاى اصيل اسلامى و مانند آن گردد ، محكوم است و به نصّ صريح آيات و روايات اسلامى ، چنين عرفانى شايسته كوبيدن به ديوار بوده و نتيجه‌اى جزء خسارت دنيا و آخرت براى خود و ديگران ، در پى نخواهد داشت . در مكتب عرفانى مرحوم قاضى و شاگردان او نيز به تبعيت از اين دسته آموزه‌هاى دينى ، اين ويژگى ، به قوّت حفظ شده و به همان خاطر ، نه تنها در سيره هيچ كدام از شاگردان اين مكتب ، از انزوا و عزوبت و مردم گريزى و يا دنياگريزى افراطى ، اثرى ديده نمىشود ، بلكه هر كدام از آنها در زمان خود ، علاوه بر ايفاى مسئوليت خطير خويش در زمينه اصلاح مردم و نفوس مستعدّه و تعليم و تربيت افراد و جوامع ، در جهت رشد سياسى و اقتصادى و اجتماعى جوامع مسلمين ، نقش‌هاى جدّى ايفا نموده‌اند ، كه در اين راستا در بخش نهايى اين مقاله ، به برخى از اين‌گونه خدمات ستارگان اين مكتب ، اشاره اجمالى خواهيم نمود . از فرزند وى نيز در اين رابطه چنين نقل شده است : آقاى قاضى ميفرمودند : دنيايتان را داشته باشيد ، همسر ، فرزندانتان و تنعّمات مادّى خدادادى را داشته باشيد و در همين زندگى طبيعى و عادّى ، سير و حركت به سمت خدا و معنويّت هم باشد . و از اين رو ، ظاهر ايشان بسيار مرتّب و تميز بود . موها و دستهايشان را حنا ميزدند و به تميزى كفش ، خيلى اهمّيت ميدادند و عطر و بوى خوش استعمال ميكردند و ميفرمودند : اين بدن ، استر ما است و بايد به آن رسيدگى كرد . « 1 » 9 . كتوم بودن يكى ديگر از ويژگىهاى مهمّ عرفان اهل بيت عليهم‌السلام ، كتوم بودن است . يك عارف واقعى از نظر معصومان عليهم‌السلام شخصى بى ادّعا و كتوم است كه به خاطر كسب شهرت و آوازه ، اسرار و مشاهدات و مكاشفات و نيز روابط خود با خدا را تا حدّ امكان ، از اغيار ، پوشيده مىدارد ؛ چرا كه او همواره در پى معرّفى محبوب خويش و تبليغ او است ، نه معرّفى و مطرح كردن خود ، يا پر طنين نمودنِ اسم و رسم اعتبارى خويش .

--> ( 1 ) - اقليم وجود ، ص 81 .